Vì sao bơi lội có thể ảnh hưởng đến vùng kín?

Bơi lội là môn thể thao tốt cho tim mạch, nhưng môi trường nước và chất khử trùng trong bể bơi lại tác động đến môi trường vi sinh vùng kín. Vùng kín phụ nữ bình thường có độ pH hơi acid (khoảng 3,8–4,5), nhiều lợi khuẩn Lactobacillus giúp kìm hãm nấm men và vi khuẩn có hại. Khi đi bơi, da và niêm mạc âm hộ tiếp xúc với nước có độ pH trung tính hoặc kiềm hơn. Bài viết của bác sĩ Barb DePree trên MiddlesexMD chỉ ra rằng nước hồ bơi có độ pH từ 7,2 đến 7,8, cao hơn nhiều so với pH âm đạo. Sự chênh lệch này có thể làm mất cân bằng môi trường, gây khô niêm mạc và kích ứng.

Ngoài yếu tố pH, chất chlorine dùng khử trùng hồ bơi có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn trong nước, nhưng cũng có thể tiêu diệt cả lợi khuẩn sống ở bề mặt da và vùng kín. Hệ vi sinh bị xáo trộn khiến nấm men Candida và tạp khuẩn dễ tăng sinh dẫn tới viêm âm đạo hoặc âm hộ. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc đang mang thai, dùng hormone, mắc tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch – những yếu tố đã được Cleveland Clinic cảnh báo là làm tăng nguy cơ nhiễm nấm.

Môi trường ẩm ướt là yếu tố nguy cơ lớn khác. Quần áo tắm ướt tạo môi trường ấm và kín, giúp nấm và vi khuẩn phát triển mạnh. Cleveland Clinic khuyến cáo rằng ở lâu trong quần áo ướt hoặc đồ tập ra mồ hôi có thể làm tăng nguy cơ nhiễm nấm và viêm âm đạo. Nếu thêm vào đó là quần bó sát, chất liệu tổng hợp kém thoáng khí hoặc băng vệ sinh có mùi, nguy cơ càng tăng

Nguyên nhân cụ thể gây viêm phụ khoa khi thường xuyên đi bơi

Chất khử trùng và sự thay đổi pH

Như đã nêu, nước hồ bơi thường được khử trùng bằng chlorine. Chlorine làm pH nước mang tính kiềm hơn pH âm đạo, dẫn đến khô và kích ứng niêm mạc. Khi niêm mạc khô, lớp bảo vệ tự nhiên mất đi, các vết xước nhỏ dễ xuất hiện. Vi khuẩn và nấm men lợi dụng các vết xước này để xâm nhập, gây viêm hoặc ngứa rát.

Mặc đồ ướt lâu và chất liệu không phù hợp

Ở lại trong bộ đồ tắm ướt quá lâu tạo ra môi trường nóng ẩm – điều kiện lý tưởng để nấm và vi khuẩn phát triển. Cleveland Clinic liệt kê việc ở trong quần áo ướt hoặc đồ tập mồ hôi quá lâu là yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm nấm. Các loại quần bơi hoặc đồ thể thao bó sát, chất liệu tổng hợp không thoáng khí càng giữ ẩm và nhiệt độ, khiến vi khuẩn dễ sinh sôi. Ngoài ra, mồ hôi hòa lẫn với chlorine hoặc muối biển làm thay đổi pH vùng kín và gây kích ứng.

Sản phẩm có mùi và thói quen vệ sinh sai cách

Nhiều phụ nữ sử dụng băng vệ sinh hàng ngày, xà phòng thơm hoặc dung dịch tẩy rửa mạnh trước và sau khi bơi. Tuy nhiên, Cleveland Clinic khuyến cáo tránh dùng tampon, xịt thơm, băng vệ sinh và xà phòng có mùi vì các chất này làm mất cân bằng vi khuẩn và gây kích ứng. ACOG cũng nhắc nhở rằng thụt rửa (douche) hoặc dùng dung dịch vệ sinh quá mạnh có thể phá vỡ hệ vi sinh tự nhiên của âm đạo.

Các yếu tố cá nhân

Ngoài tác động của môi trường bơi, một số yếu tố cá nhân làm nguy cơ viêm phụ khoa tăng cao. Phụ nữ mang thai, đang dùng thuốc tránh thai nội tiết, mắc tiểu đường không kiểm soát, suy giảm miễn dịch hoặc đã có tiền sử viêm âm đạo dễ bị ảnh hưởng hơn. Hệ miễn dịch yếu không đủ khả năng giữ cân bằng hệ vi sinh, vì vậy cơ thể khó chống lại sự xâm nhập của nấm và vi khuẩn khi môi trường thay đổi.

Triệu chứng cần chú ý

Viêm phụ khoa do bơi thường biểu hiện tương tự các loại viêm âm đạo khác. Một số dấu hiệu bạn nên lưu ý bao gồm:

• Ngứa, rát âm hộ và âm đạo: Cảm giác ngứa hoặc bỏng rát có thể xuất hiện ngay sau khi bơi hoặc kéo dài nhiều ngày.

• Tiết dịch bất thường: Khí hư ra nhiều, có màu trắng đặc như bã đậu hoặc vàng xanh, kèm mùi hôi tanh là dấu hiệu bất thường

• Sưng đỏ và đau: Vùng âm hộ có thể sưng, đỏ, đau khi chạm vào hoặc khi đi tiểu.

• Khô âm đạo: Chlorine làm khô niêm mạc, gây đau khi quan hệ hoặc đặt tampon.

Nếu bạn thấy các triệu chứng trên kèm sốt, chảy máu bất thường hoặc đau bụng dưới, hãy đến bác sĩ khám ngay. Viêm âm đạo không nguy hiểm nếu được điều trị đúng cách, nhưng để lâu có thể lan sang tử cung, vòi trứng gây viêm vùng chậu và ảnh hưởng khả năng sinh sản.

Biện pháp phòng ngừa và chăm sóc khi bơi

Bơi lội mang lại nhiều lợi ích, do đó bạn không cần từ bỏ môn thể thao này. Thay vào đó, hãy thực hiện những biện pháp sau để giảm nguy cơ viêm phụ khoa:

Thay đồ ướt và giữ vùng kín khô thoáng

Ngay sau khi bơi xong, hãy cởi bỏ đồ bơi ướt và lau khô vùng kín bằng khăn sạch. Cleveland Clinic nhấn mạnh rằng không nên ở trong quần áo ướt hoặc đồ tập mồ hôi quá lâu vì môi trường ẩm tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn phát triển. Hãy mang theo bộ đồ khô dự phòng và thay ngay sau khi ra khỏi nước.

Tắm tráng và vệ sinh nhẹ nhàng

Rửa sạch cơ thể và vùng kín bằng nước ấm sau khi bơi để loại bỏ chlorine hoặc muối còn bám trên da. Bác sĩ DePree gợi ý nên xả vùng âm hộ bằng nước sạch sau bơi. Không cần thụt rửa sâu; chỉ cần làm sạch bên ngoài bằng nước hoặc dung dịch nhẹ nhàng. Tránh dùng xà phòng thơm hoặc dung dịch có độ pH cao; ACOG khuyên không thụt rửa và không dùng dung dịch có hương thơm vì sẽ làm mất cân bằng vi sinh

Chọn trang phục và đồ lót phù hợp

Bên cạnh đồ bơi, việc chọn đồ lót cũng quan trọng. Cleveland Clinic khuyên nên mặc đồ lót cotton thoáng khí và quần áo rộng, tránh chất liệu tổng hợp để vùng kín thông thoáng. Trong khi bơi, chọn đồ bơi vừa vặn, không quá bó sát và chất liệu nhanh khô. Sau khi bơi, thay bằng quần áo khô và sạch giúp giảm độ ẩm quanh vùng kín.

Tránh sản phẩm có mùi và không thụt rửa

Các sản phẩm như xà phòng, gel tắm, khăn ướt, bột phấn có hương thơm dễ gây kích ứng vùng kín. Cleveland Clinic liệt kê sử dụng tampon, xịt thơm, dung dịch vệ sinh có mùi là yếu tố nguy cơ của viêm nấm. Thay vào đó, hãy dùng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, không mùi, độ pH khoảng 4–5.

Duy trì hệ vi sinh khỏe mạnh

Hệ vi sinh cân bằng là hàng rào bảo vệ tự nhiên của vùng kín. Sau khi tiếp xúc với nước hồ bơi, bạn có thể ăn sữa chua hoặc thực phẩm chứa men vi sinh, hoặc uống bổ sung probiotic. ACOG khuyến cáo rằng dùng probiotic hoặc ăn nhiều sữa chua giúp tăng lợi khuẩn. Điều này đặc biệt hữu ích với người thường xuyên dùng kháng sinh hoặc dễ bị nhiễm nấm. Cùng với đó, uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm toàn thân và hỗ trợ điều tiết pH.

Nghỉ ngơi và dinh dưỡng khoa học

Sức khỏe tổng thể ảnh hưởng đến khả năng phòng chống viêm nhiễm. Ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế đường tinh luyện giúp giảm đường trong nước tiểu – yếu tố nuôi nấm. Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn. Nếu đang mang thai, có bệnh mãn tính hoặc suy giảm miễn dịch, bạn nên trao đổi với bác sĩ trước khi tham gia bơi thường xuyên.

Sử dụng dung dịch vệ sinh Intimate

Khi thời tiết hanh khô hoặc tiếp xúc với chlorine, niêm mạc âm hộ dễ khô và mất độ ẩm. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hyaluronic acid là polysaccharide có khả năng giữ nước cao, giúp cải thiện độ ẩm niêm mạc. Tại Việt Nam, dòng sản phẩm Dung dịch vệ sinh Intimate bổ sung các chiết xuất thảo dược nhẹ dịu, giúp làm sạch vùng kín, giữ ẩm và cân bằng pH tự nhiên. Sản phẩm này phù hợp sử dụng hàng ngày, đặc biệt sau khi bơi hoặc trong mùa đông hanh khô. Bạn nên sử dụng theo hướng dẫn (1–2 lần/ngày), không lạm dụng, và luôn kết hợp với các biện pháp chăm sóc khác (thay đồ ướt, giữ khô thoáng). Lưu ý, dung dịch vệ sinh không phải là thuốc điều trị; nếu có dấu hiệu viêm nhiễm, bạn cần đi khám.

Kết luận

Bơi lội không trực tiếp gây viêm phụ khoa, nhưng môi trường nước và thói quen vệ sinh chưa đúng có thể làm gia tăng nguy cơ. Chlorine và độ pH kiềm của nước hồ bơi làm khô và kích ứng niêm mạc; việc mặc đồ ướt lâu, dùng trang phục bó sát hoặc sản phẩm có mùi làm tăng khả năng nấm và vi khuẩn phát triển. Vì vậy, chị em nên chủ động thay đồ ướt, vệ sinh nhẹ nhàng, chọn trang phục phù hợp, tránh hóa chất có mùi, ăn uống lành mạnh, bổ sung probiotic và sử dụng sản phẩm chăm sóc dịu nhẹ để duy trì môi trường vùng kín khỏe mạnh. Khi có triệu chứng bất thường, hãy đến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh để bệnh diễn tiến nặng hơn. Với sự hiểu biết và chăm sóc đúng cách, bạn vẫn có thể tận hưởng niềm vui bơi lội mà không lo ngại viêm phụ khoa.