Viêm âm đạo là gì?

Viêm âm đạo là tình trạng viêm nhiễm ở âm đạo, gây ra các triệu chứng khó chịu như ngứa rát, vùng kín có mùi hôi và tiết dịch bất thường. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm nhiễm nấm men (ví dụ: Candida), nhiễm khuẩn mất cân bằng hệ vi sinh, nhiễm ký sinh trùng (như trùng roi Trichomonas), các bệnh lây truyền qua đường tình dục (như lậu, Chlamydia, Herpes) hoặc do những kích ứng không lây nhiễm (dị ứng với hóa chất, thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ mãn kinh).

Viêm âm đạo là bệnh phụ khoa phổ biến nhất ở phụ nữ. Theo thống kê của Bộ Y tế, có đến 90% phụ nữ Việt Nam từng mắc các bệnh phụ khoa, trong đó viêm âm đạo chiếm tỷ lệ cao nhất. Bệnh tuy không đe dọa trực tiếp tính mạng, nhưng diễn tiến nhanh, dễ tái phát và có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường của viêm âm đạo đóng vai trò rất quan trọng giúp điều trị hiệu quả, bảo vệ sức khỏe sinh sản về lâu dài. Hai biểu hiện sớm điển hình nhất của viêm âm đạo mà chị em cần lưu ý là khí hư bất thường và cảm giác ngứa ngáy vùng kín. Sau đây, chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ về từng dấu hiệu này và cách xử trí phù hợp.

Khí hư bất thường – Dấu hiệu sớm cảnh báo viêm âm đạo

Khí hư là thuật ngữ thường dùng để chỉ dịch tiết âm đạo bất thường do bệnh lý. Ở người phụ nữ khỏe mạnh, âm đạo vẫn tiết một lượng dịch vừa đủ (còn gọi là huyết trắng sinh lý) để giữ ẩm và làm sạch tự nhiên. Dịch âm đạo bình thường thường có màu trắng trong hoặc hơi ngả vàng nhạt, dạng hơi loãng, không mùi hoặc chỉ hơi tanh nhẹ, và đặc biệt không gây ngứa. Lượng và tính chất dịch này có thể thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, nhưng nhìn chung không khiến chị em khó chịu.

Ngược lại, khi âm đạo bị viêm nhiễm, dịch tiết sẽ trở nên bất thường (khí hư bệnh lý) cả về số lượng lẫn đặc điểm. Chị em có thể thấy khí hư ra nhiều hơn hẳn bình thường, chất dịch đặc quánh hoặc vón cục như bã đậu, mùi hôi khó chịu. Màu sắc khí hư cũng thay đổi rõ rệt, thường chuyển sang trắng đục, vàng, xanh hoặc xám, đôi khi lẫn vệt máu hoặc mủ. Nếu dịch âm đạo có màu xanh, vàng nâu kèm theo triệu chứng ngứa rát vùng kín thì chắc chắn đó là khí hư bất thường – dấu hiệu cảnh báo tình trạng viêm nhiễm phụ khoa cần lưu ý. Những biểu hiện này thường cho thấy âm đạo đang bị viêm do tác nhân nhiễm trùng, phổ biến nhất là nấm men hoặc vi khuẩn.

Ví dụ, nhiễm nấm Candida thường khiến khí hư có màu trắng đục, đặc lợn cợn như phô mai; còn viêm âm đạo do vi khuẩn (loạn khuẩn âm đạo) thường gây khí hư loãng màu xám hoặc vàng xanh kèm mùi tanh nồng. Nhìn chung, bất kỳ sự thay đổi rõ rệt nào về màu sắc, mùi của dịch âm đạo kèm theo ngứa rát đều là dấu hiệu khí hư bất thường mà chị em không nên bỏ qua. Ngoài sự biến đổi về khí hư, viêm âm đạo còn thường đi kèm một triệu chứng khó chịu khác: cảm giác ngứa ngáy ở vùng kín.

Ngứa ngáy vùng kín – Triệu chứng không nên xem thường

Cảm giác ngứa ngáy dai dẳng ở vùng kín là một trong những dấu hiệu sớm và điển hình của viêm âm đạo. Triệu chứng này xảy ra do niêm mạc âm đạo bị kích ứng và viêm, khiến người bệnh luôn cảm thấy ngứa râm ran rất khó chịu ở âm hộ, đôi khi kèm theo nóng rát hoặc sưng đỏ. Ngứa có thể tăng lên vào ban đêm hoặc sau khi quan hệ, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt hàng ngày. Nếu viêm nhiễm nặng hơn, chị em còn có thể cảm thấy bỏng rát rõ rệt và đau nhói ở vùng kín.

Ngứa vùng kín do viêm âm đạo thường phổ biến nhất trong các trường hợp nhiễm nấm Candida, nhiễm tạp khuẩn hoặc trùng roi Trichomonas, hay các bệnh lây truyền như lậu. Những tác nhân này làm mất cân bằng môi trường âm đạo, dẫn đến viêm và kích thích các đầu mút thần kinh, gây ra phản ứng ngứa. Niêm mạc âm đạo bị viêm cũng trở nên nhạy cảm hơn, dễ khô rát và đau khi quan hệ tình dục do dịch bôi trơn tự nhiên suy giảm. Vì vậy, nếu bạn liên tục bị ngứa ngáy vùng kín không dứt kèm theo khí hư bất thường, đừng chủ quan – đây rất có thể là tín hiệu sớm của viêm âm đạo đang ghé thăm.

Dấu hiệu khác và biến chứng nếu viêm âm đạo không được điều trị

Trong trường hợp viêm âm đạo tiến triển nặng hoặc kéo dài, người bệnh có thể xuất hiện thêm nhiều triệu chứng toàn thân hơn. Điển hình là cảm giác đau tức ở vùng bụng dưới, đau âm ỉ hoặc dữ dội tùy mức độ viêm. Đồng thời, có thể kèm theo rối loạn đường tiểu như tiểu buốt, tiểu rắt và thậm chí sốt cao. Một số phụ nữ còn thấy ra máu âm đạo bất thường (khác với máu kinh nguyệt), ví dụ như ra ít máu màu đen giữa kỳ kinh hoặc sau khi quan hệ. Đây đều là những dấu hiệu cho thấy viêm nhiễm đã lan rộng sang các cơ quan lân cận (như cổ tử cung, tử cung), và bệnh đã ở mức độ nghiêm trọng. Lúc này, nếu không điều trị kịp thời, viêm âm đạo có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm nội mạc tử cung, viêm nhiễm tử cung – buồng trứng, tắc vòi trứng, viêm vùng chậu…, ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản của chị em. Thực tế, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu xuất hiện những dấu hiệu kể trên, chứng tỏ bệnh đã tiến triển nặng và có nguy cơ viêm nhiễm lan rộng. Cần nhanh chóng đi khám và điều trị để tránh biến chứng lâu dài, bảo vệ an toàn sức khỏe sinh sản về sau.

Nhìn chung, khí hư bất thường và ngứa ngáy vùng kín là hai dấu hiệu sớm nhất, dễ nhận biết nhất của viêm âm đạo. Ngay khi nhận thấy các triệu chứng này, chị em nên có kế hoạch xử trí kịp thời. Vậy cụ thể cần làm gì khi nghi ngờ mình bị viêm âm đạo?

Cần làm gì khi có dấu hiệu viêm âm đạo?

Đi khám phụ khoa sớm: Việc đầu tiên và quan trọng nhất khi phát hiện khí hư bất thường kèm ngứa rát vùng kín là đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được thăm khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra, làm xét nghiệm cần thiết (soi tươi dịch âm đạo, xét nghiệm nấm, vi khuẩn…) để xác định chính xác nguyên nhân viêm âm đạo. Theo khuyến cáo từ chuyên gia, nếu khí hư bất thường đi kèm các triệu chứng như đau, ngứa, tiểu buốt…, chị em nên sớm đi khám phụ khoa để tìm nguyên nhân và điều trị kịp thời; tránh tình trạng chậm trễ có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về sau.

Tuân thủ điều trị theo hướng dẫn bác sĩ: Tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống hoặc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý dùng thuốc không đúng (nhất là thuốc kháng sinh, thuốc kháng nấm) có thể làm tình trạng viêm nhiễm nặng hơn, hoặc che lấp triệu chứng khiến bệnh dễ tái phát. Thay vào đó, hãy tuân thủ đúng phác đồ điều trị mà bác sĩ đưa ra. Dùng thuốc đủ liều, đúng thời gian kể cả khi triệu chứng đã thuyên giảm, và tái khám theo lịch hẹn để đảm bảo viêm âm đạo đã được chữa khỏi hoàn toàn.

Chăm sóc vệ sinh và sinh hoạt: Trong quá trình điều trị, người bệnh cần lưu ý duy trì vệ sinh vùng kín sạch sẽ và sinh hoạt lành mạnh để hỗ trợ quá trình hồi phục. Cụ thể, hãy ghi nhớ những điều sau:

• Kiêng quan hệ tình dục cho đến khi điều trị dứt điểm. Quan hệ khi đang viêm không chỉ gây đau rát cho người nữ mà còn tăng nguy cơ làm tổn thương, lây lan mầm bệnh hoặc tái nhiễm chéo cho bạn tình.
• Vệ sinh vùng kín đúng cách: rửa nhẹ nhàng bên ngoài âm hộ mỗi ngày bằng nước ấm và dung dịch dịu nhẹ, tránh thụt rửa sâu hoặc dùng xà phòng có chất tẩy mạnh. Việc thụt rửa hoặc dùng sản phẩm không phù hợp có thể khiến âm đạo bị mất cân bằng độ pH và vi khuẩn có lợi, làm viêm nhiễm nặng hơn.
• Thay quần lót thường xuyên, ít nhất 1-2 lần mỗi ngày. Sử dụng quần lót chất liệu cotton thoáng mát, vừa vặn, giúp vùng kín luôn khô thoáng. Tránh mặc quần quá chật hoặc còn ẩm ướt.
• Giữ vùng kín khô ráo: Sau khi tắm hoặc vệ sinh, nên lau khô vùng kín bằng khăn mềm trước khi mặc quần áo. Hạn chế ngâm mình quá lâu trong bồn tắm hoặc bể bơi; sau khi bơi cần tắm rửa và lau khô người sớm.

Những lưu ý trên sẽ giúp quá trình điều trị viêm âm đạo diễn ra thuận lợi và ngăn ngừa bệnh tái phát. Sau khi đã chữa khỏi, bước tiếp theo không kém phần quan trọng là chủ động phòng ngừa để hạn chế nguy cơ viêm âm đạo quay trở lại.

Phòng ngừa viêm âm đạo hiệu quả

Viêm âm đạo có thể phòng tránh được nếu chị em duy trì thói quen vệ sinh tốt và lối sống khoa học. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa viêm âm đạo hữu ích:

• Vệ sinh vùng kín hàng ngày đúng cách: Rửa vùng kín mỗi ngày bằng nước sạch và dung dịch vệ sinh phụ nữ phù hợp. Tránh thụt rửa sâu hoặc dùng các sản phẩm xà phòng có chất tẩy rửa mạnh, vì điều này dễ làm mất cân bằng hệ vi sinh và độ pH tự nhiên của âm đạo. Thay vào đó, hãy chọn dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, có độ pH ~4-5 (gần với pH sinh lý của âm đạo).
• Sử dụng sản phẩm dung dịch vệ sinh Intimate: Đây là một gợi ý tốt để giữ vùng kín khỏe mạnh. Dung dịch vệ sinh Intimate giúp làm sạch nhẹ nhàng, cân bằng độ pH tự nhiên, ổn định hệ vi khuẩn có lợi, từ đó giảm tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn và nấm ngứa cho vùng nhạy cảm. Sản phẩm có thành phần thảo dược lành tính và đã được kiểm nghiệm an toàn, phù hợp để chị em sử dụng hàng ngày.
• Giữ vùng kín khô thoáng: Luôn giữ cho khu vực âm hộ – âm đạo được khô ráo. Sau khi tắm hoặc đi bơi, cần lau khô vùng kín ngay. Tránh mặc quần áo ẩm ướt quá lâu. Ban ngày nếu ra nhiều mồ hôi, có thể dùng khăn giấy sạch thấm nhẹ để vùng kín được thoáng.
• Lựa chọn quần lót phù hợp: Mặc quần lót bằng chất liệu cotton hoặc vải thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt. Tránh mặc quần lót quá chật vì sẽ tạo môi trường nóng ẩm cho vi khuẩn, nấm phát triển. Nên thay quần lót mới mỗi ngày, và giặt phơi quần lót dưới nắng để diệt vi khuẩn.
• Quan hệ tình dục an toàn: Thực hiện tình dục an toàn và chung thủy một vợ một chồng. Sử dụng bao cao su khi cần thiết để giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục – vốn là một trong những nguyên nhân gây viêm âm đạo. Sau quan hệ, nên vệ sinh vùng kín sạch sẽ.
• Tăng cường sức đề kháng: Duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung rau xanh, hoa quả và sữa chua (giàu probiotic tốt cho hệ vi sinh âm đạo). Hạn chế thức khuya, stress; chú ý tập luyện thể dục vừa sức để nâng cao hệ miễn dịch. Cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp chống lại các tác nhân gây viêm nhiễm tốt hơn.

Khí hư bất thường và ngứa ngáy vùng kín tuy là những triệu chứng nhạy cảm nhưng tuyệt đối không nên xem thường. Đây chính là những dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh viêm âm đạo cũng như nhiều vấn đề phụ khoa khác. Việc lắng nghe cơ thể và kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường sẽ giúp chị em chủ động đi khám và điều trị sớm, nhờ đó ngăn chặn viêm nhiễm tiến triển nặng gây biến chứng. Bên cạnh đó, đừng quên duy trì thói quen vệ sinh khoa học mỗi ngày và áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Sử dụng dung dịch vệ sinh Intimate một cách đều đặn, kết hợp với lối sống lành mạnh và sinh hoạt tình dục an toàn, sẽ giúp chị em phòng tránh viêm âm đạo hiệu quả, giữ gìn tốt sức khỏe vùng kín cũng như tự tin hơn trong cuộc sống.