Viêm âm hộ là gì?

Viêm âm hộ (hay vulvitis) là tình trạng viêm nhiễm tại vùng âm hộ – phần ngoài của cơ quan sinh dục nữ. Khi bị viêm, chị em thường cảm thấy ngứa ngáy, đau rát và có thể thấy sưng tấy ở khu vực âm hộ. Đôi khi kèm theo đó là tiết dịch bất thường có màu khác thường hoặc mùi hôi. Nhiều người thường nhầm lẫn viêm âm hộ với viêm âm đạo nhưng thực chất hai tình trạng này khác nhau: viêm âm hộ là viêm ở phần ngoài (môi lớn, môi bé, âm vật) trong khi viêm âm đạo là viêm ở bên trong âm đạo. Viêm âm hộ tuy không phải là bệnh hiếm gặp nhưng cần được điều trị sớm, vì nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của chị em.

Nguyên nhân viêm âm hộ

Viêm âm hộ có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân do vùng âm hộ rất nhạy cảm. Các yếu tố phổ biến bao gồm:

• Kích ứng hóa chất và dị ứng: Sử dụng xà phòng thơm, sữa tắm mạnh, dung dịch vệ sinh chứa hóa chất tẩy rửa hoặc nước xả vải có mùi nồng đều có thể gây kích ứng da vùng kín. Những hóa chất này làm mất cân bằng độ pH tự nhiên của âm hộ, dẫn đến viêm nhiễm.

• Vệ sinh không đúng cách: Dùng băng vệ sinh không vệ sinh (thay quá ít, chất liệu không thấm hút tốt) hoặc lạm dụng giấy vệ sinh thơm/phấn rôm có thể làm vùng kín ẩm ướt lâu, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, thụt rửa âm đạo quá sâu hoặc dùng dung dịch vệ sinh không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ viêm.

• Nhiễm trùng: Nấm men (đặc biệt là Candida), vi khuẩn hoặc ký sinh trùng (như trùng roi Trichomonas) là nguyên nhân thường gặp. Các nghiên cứu cho thấy vi khuẩn và nấm Candida chiếm tỷ lệ cao trong các trường hợp viêm âm hộ. Viêm âm hộ có thể xuất hiện sau khi quan hệ tình dục không an toàn, do các bệnh lây qua đường tình dục hoặc sau các can thiệp sản phụ khoa.

• Yếu tố cơ học và nội tiết: Mặc quần lót quá chật, chất liệu tổng hợp không thoáng gây cọ xát và giữ ẩm cho vùng kín. Thêm vào đó, thay đổi nội tiết (như giảm estrogen ở tuổi tiền mãn kinh, sau mãn kinh) làm mô âm hộ mỏng và khô hơn, dễ bị viêm nhiễm. Ngoài ra, hoạt động thể thao cường độ cao hoặc đi xe đạp lâu cũng có thể gây tổn thương da âm hộ.

Nói chung, bất cứ yếu tố nào làm thay đổi môi trường tự nhiên của âm hộ – bao gồm hóa chất, vi khuẩn hay tổn thương cơ học – đều có thể gây viêm âm hộ. Xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn biện pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.

Triệu chứng viêm âm hộ

Khi bị viêm âm hộ, chị em có thể gặp các biểu hiện sau:

• Ngứa và rát: Triệu chứng dễ nhận thấy nhất là ngứa ngáy âm hộ, cảm giác nóng rát, khó chịu. Tình trạng ngứa thường tăng về đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

• Sưng tấy, đỏ: Môi lớn, môi bé có thể sưng phù, đỏ, hơi nóng hoặc đau khi chạm vàonhathuoclongchau.com.vnphongkhamphukhoahn.vn. Đôi khi trên da âm hộ xuất hiện mụn nước nhỏ chứa dịch lỏng, vỡ ra gây đau rát.

• Tiết dịch bất thường: Âm hộ (vùng kín bên ngoài) có thể tiết dịch nhiều hơn bình thường, kèm mùi hôi khó chịu. Dịch này có thể màu trắng, vàng hay xanh tùy nguyên nhânnhathuoclongchau.com.vnphongkhamphukhoahn.vn.

• Triệu chứng khác: Nhiều trường hợp còn kèm theo đau khi quan hệ tình dục hoặc tiểu buốt, tiểu rắt. Nếu viêm nặng, vùng âm hộ có thể bị lở loét và gây khó chịu mạnh khi sinh hoạt hàng ngàyphongkhamphukhoahn.vn.

Các triệu chứng trên có thể nhầm lẫn với các bệnh phụ khoa khác, nên chị em cần chú ý phân biệt: viêm âm hộ thường chỉ gây ảnh hưởng ở bên ngoài âm đạo. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường kể trên, nên áp dụng biện pháp chăm sóc ngay và theo dõi sát để tránh tình trạng trở nặng.

Phòng ngừa và chăm sóc viêm âm hộ

Để bảo vệ vùng kín và ngăn ngừa viêm âm hộ, chị em nên thực hiện những biện pháp sau:

• Vệ sinh đúng cách: Rửa vùng kín nhẹ nhàng mỗi ngày bằng nước sạch. Ưu tiên sử dụng các sản phẩm vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ, không chứa xà phòng mạnh hoặc hương liệu kích ứng. Ví dụ, dung dịch vệ sinh pH cân bằng như dung dịch vệ sinh Intimate được thiết kế để làm sạch và dưỡng ẩm mà không làm mất cân bằng môi trường tự nhiên của âm hộnhathuoclongchau.com.vn. Tránh thụt rửa sâu và dùng dung dịch vệ sinh quá nhiều lần trong ngày, vì việc này có thể làm tổn thương niêm mạc và diệt bớt vi khuẩn có lợi.

• Sử dụng băng vệ sinh hợp lý: Việc lựa chọn băng vệ sinh thoáng khí và thay thường xuyên rất quan trọng. Nên thay băng vệ sinh 3–4 giờ/lần trong kỳ kinh và chọn loại chất liệu thấm hút tốt, không hương thơmnhathuoclongchau.com.vn. Tuyệt đối không lạm dụng băng vệ sinh hàng ngày (pantyliner) nếu không cần thiết, vì để vùng kín luôn ẩm ướt lâu dài sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dễ gây ngứa và viêm nhiễmnhathuoclongchau.com.vn. Giữ cho âm hộ luôn khô ráo giúp hạn chế nguy cơ vi khuẩn tấn công.

• Mặc quần lót thoáng khí: Hãy chọn quần lót chất liệu cotton hoặc sợi tự nhiên, đảm bảo thấm mồ hôi và thông thoáng. Tránh mặc đồ quá chật, chất liệu tổng hợp không thấm hút, vì chúng vừa gây cọ xát vừa giữ nhiệt, độ ẩm cao làm dễ kích ứng da. Đồ lót vừa vặn thoải mái giúp giảm ma sát và hạn chế vi khuẩn phát triển.

• Chế độ ăn uống – sinh hoạt lành mạnh: Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học cũng góp phần nâng cao sức đề kháng cho vùng kín. Chị em nên ăn nhiều rau củ quả, uống đủ nước để duy trì sức khỏe và cân bằng nội tiết. Hạn chế đồ ăn cay nóng, chất kích thích vì có thể làm tăng độ nhạy cảm ở vùng kín. Tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn giúp cải thiện lưu thông máu, còn giấc ngủ đủ giúp phục hồi cơ thể nhanh hơn.

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Việc đi khám phụ khoa định kỳ (6–12 tháng/lần) rất cần thiết để phát hiện sớm vấn đề ở vùng kín, ngay cả khi chưa có triệu chứng. Đặc biệt với chị em có tiền sử viêm nhiễm tái phát, thăm khám định kỳ giúp bác sĩ có phương án điều trị kịp thời, ngăn ngừa tái phát.

Nắm rõ nguyên nhân và thực hiện đúng các biện pháp chăm sóc trên giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc viêm âm hộ. Nếu sau một thời gian mà các triệu chứng không thuyên giảm hoặc ngày càng nghiêm trọng, chị em nên nhanh chóng đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Việc thăm khám chuyên khoa giúp xác định rõ tác nhân gây bệnh và được kê đơn thuốc (thuốc bôi, kháng sinh, thuốc đặt…) phù hợp, giúp giảm viêm, ngứa và tránh những biến chứng lâu dàinhathuoclongchau.com.vn.

Viêm âm hộ là một tình trạng phụ khoa phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và điều trị hiệu quả nếu được quan tâm đúng mức. Chị em cần lưu ý ghi nhớ các dấu hiệu bất thường, duy trì thói quen vệ sinh khoa học và sử dụng sản phẩm chăm sóc vùng kín phù hợp (như Intimate), để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.